3 Δεκ. 2022

Οι πολιτικές επιθέσεις στα δημόσια συστήματα Υγείας

ΕΣΥ: Θα σωθεί

το ύστατο καταφύγιο

των κοινωνικά αδυνάμων;

Την ώρα που ο Κυριάκος Μητσοτάκης και η ομάδα των 156 προσώπων που διοικούν την Ελλάδα ενέκριναν τον νόμο κατάργησης του δημόσιου συστήματος Υγείας, το φαινόμενο επίθεσης νεοφιλελεύθερων πολιτικών στον κρίσιμο αυτόν τομέα της κοινωνικής οργάνωσης γενικεύεται. Και αυτό προσλαμβάνει ενδημικές πλέον διαστάσεις στον δυτικό κόσμο.

Στην Ισπανία, τη Βρετανία, τη Γαλλία, τις σκανδιναβικές χώρες αλλα και αλλού, τα δημόσια συστήματα Υγείας πλήττονται καίρια τόσο σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή του τομέα ως ποσοστό επί του ΑΕΠ όσο και ως τρέχουσα δημόσια δαπάνη συντήρησης των υποδομών. Νωρίτερα, στις ΗΠΑ ήταν εντυπωσιακή η επίμονη καταδίωξη του Obama Care από τον Τραμπ, αλλά ακόμη και σήμερα η διοίκηση Μπάιντεν κάθε άλλο παρά έχει θέσει ως προτεραιότητα την αποκατάσταση της ζημίας που προκάλεσε στο αμερικανικό δημόσιο σύστημα Υγείας η περίοδος του τέως προέδρου.

Όλ’ αυτά επιβεβαιώνουν ότι δεν πρόκειται για σύμπτωση! Αντίθετα φαίνεται ότι η κατά προτίμηση αποστέρηση πόρων από τα δημόσια συστήματα Υγείας στο πλαίσιο μιας νεοφιλελεύθερης αντίληψης για τη δημοσιονομική διαχείριση της ήδη υπερδεκαετούς μακράς κρίσης στη δυτική οικονομία, είναι στρατηγική επιλογή. Με σκοπό πρόδηλο την απόσπαση πόρων και πιστώσεων από τους κρατικούς προϋπολογισμούς, προκειμένου οι πόροι αυτοί να διατεθούν σε χρηματοδοτήσεις ιδιωτικών επενδύσεων, σε μια ύστατη προσπάθεια να διασωθεί ο μύθος της αέναης ανάπτυξης που δήθεν εγγυάται ο καπιταλισμός.

Βεβαίως, εδώ δεν είναι η καταλληλη στιγμή (θα το κάνουμε κάποια άλλη στιγμή) να ασχοληθούμε εμπεριστατωμένα με την οργανωμένη αποδόμηση αυτού του μείζονος καπιταλιστικού μύθου, που υπήρξε το πολιτικό λίκνο της νεοφιλελεύθερης λαίλαπας που σάρωσε επί μία εικοσαετία τις κατακτήσεις του κοινωνικού κράτους, αν και το κοινωνικό κράτος προσέφερε ανεκτίμηση κοινωνική συνοχή και πολιτική ισορροπία στα δυτικά δημοκρατικά συστήματα. Εδώ προέχει η επισήμανση καταστροφής της δημόσιας Υγείας, όπως την ξέραμε και όπως λειτουργούσε ως σήμερα, στις κοινωνίες μας. Δηλαδή, ως θεμελιώδους μηχανισμού ανακατανομής του πλούτου υπέρ των αδυνάμων, διασφάλισης των όρων πολιτικής ισότητας και ισορροπημένης λειτουργίας των δημοκρατιών και ως πυλώνα της έννοιας του κοινωνικού κράτους.                 

Μια πρόθετη αναγκαία αναφορά: Η επέλαση νεοφιλεύθερων κυβερνήσεων κατά των δημόσιων συστημάτων Υγείας στη δύση, με εξαίρεση τις ΗΠΑ που προηγήθηκαν, θα είχε εκδηλωθεί ακόμη νωρίτερα, αν δεν είχε εμφανιστεί η πανδημία του κορονοϊού. Όμως και σήμερα, μετά το πανδημικό κύμα, είναι έκδηλη η βιασύνη των νεοφιλελεύθερων κυβερνήσεων στη δύση να εγκαταλείψουν όσο πιο γρήγορα μπορούν τις αυξημένες δημόσιες πιστώσεις για την Υγεία κατά τη διετία του κορονοϊού και να σπεύσουν να εφαρμόσουν πολιτικές εντατικής λιτότητας στη δημόσια Υγεία. Δεν ξέρω αν η γελοιότητα των χειροκρότημάτων στα μπλακόνια έπεισε κανέναν επί της ουσίας και σε ποιό βαθμό, είμαι όμως σίγουρος ότι αρκετοί απ’ αυτούς που τότε συμμετείχαν στη γελοιότητα, σήμερα αντιλαμβάνονται πόσο επικίνδυνη είναι η πολιτική προτίμηση σε παραστάσεις ενός επικοινωνιακού «κόλπου» που δεν έβαλαν ούτε ένα ευρώ στα ταμεία της δαπάνης για τη δημόσια Υγεία, μπροστά στη γενικευμένη πολιτική απόφαση αφαίρεσης πόρων για την ποιότητα ζωής των πολιτών και τη διάσωση ανθρώπινων ζωών, που στο πλαίσιο του κοινωνικού κράτους ως σήμερα ήταν αυτονόητες λειτουργίες εμπεδωμένες μάλιστα ως υποχρέωση της πολιτείας προς τους πολίτες της.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η πολιτική επέλαση κατά των δημόσιων συστημάτων Υγείας στη δύση, είναι το επόμενο βήμα και με τις ίδιες σημασίες λόγω και της ομοιότητας των πολιτικών σκοπών, μετά την αναθωρηση των δημόσια επιδοτούμενων συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης και συντάξεων, προς συστήματα αυτοχρηματοδότησης των ασφαλιζόμενων εκτός του κανόνα της λεγόμενης «τριμερούς χρηματοδότησης» της κοινωνικής ασφάλισης (όπου συμμετέχουν εργαζόμενοι, εργοδότες και το κράτος).

Στο συγκεκριμένο θέμα η εμπειρία πλέον δείχνει και τα μακροοικονομικά στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι η προϊούσα αλλά σημαντική σε τελικό αποτέλεσμα μείωση της δημόσιας δαπάνης για την κοινωνική ασφάλιση, έχει συντελέσει σε ραγδαία επιδείνωση των κοινωνικών και εισοδηματικών διαφορών και σε δραματική χειροτέρευση της ποιότητας των ασφαλιστικών συστημάτων. Παρέλκει επίσης να τονιστεί ότι με το εφεύρημα περί «κόστους εργασίας» και τα οργανωμένα νεοφιλελεύθερα μοντέλα οικονομικής εύνοιας του κράτους προς ιδιώτες, συν τω χρόνω εξανεμίζεται και η συμμετοχή των εργοδοτών στην κοινωνική ασφάλιση, ενώ η συμμετοχή των ασφαλιζόμενων αυξάνεται.

Σε τέτοιες συνθήκες έχει σημασία να αναζητηθούν τα βαθύτερα αίτια των κινήτρων που οδηγούν σ’ αυτές τις επιλογές, ενώ είναι σαφές ότι οι δυτικές δημοκρατίες υποφέρουν πολιτικά από τις συνέπειές τους. Και όταν λέω «κίνητρα», ενοοώ εδώ τις πολιτικές βάθους και στρατηγικού ορίζοντα, περαν από τις μικροτοπικές και ορατές προτιμήσεις της πελατείας του νεποτισμού Κυριάκου Μητσοτάκη που παρεπιδημεί παρ’ ημίν.

Σ’ αυτά τα κίνητρα πολιτικής στρατηγικής έχω την εντύπωση ότι ο νεοφιλευθερισμός αναζητεί την εξεύρεση πόρων για τη χρηματοδότηση των ιδιωτικών επενδύσεων από τα δημόσια ταμεία, που λόγω της μακράς κρίσης του διεθνούς καπιταλισμού ελλείπουν. Μάλιστα, μετά από μια περίπου δεκαετία όπου υποτίθεται ότι η δύση ένεκα της κρίσης μέσω του οργανωμένου κράτους θα επενέβαινε για να ανοίξουν τα σεντούκια και να εξαναγκαστούν οι ιδιωτικές περιουσίες και ο υπέρμετρα συσσωρευμένος πλούτος ως το 2010 να επανέλθει σε διαθεσιμότητα για επενδύσεις, η στροφή του νεοφιλελευθερισμού στη λεηλασία των δημόσιων συστημάτων Υγείας καταλήγει να αποτελεί απόδειξη ότι το κράτος στη δύση απέτυχε κι αυτή φορά παταγωδώς να λειτουργήσει ως πολιτικός και κοινωνικός μηχανισμός άμβλυνσης των αντιθέσεων στις σύγχρονες κοινωνίες, και εφορμά πλέον στα τελευταία διασωζώμενα αποθέματα του πάλαι ποτέ κοινωνικού κράτους, για να βρει πόρους.

Είναι σαν να λέμε -μοιάζει σαν τον τελικό στόχο του εγχειρήματος- ότι τις ιδιωτικές επενδύσεις θα χρηματοδοτούν πλέον οι κοινωνίες και όχι το κεφάλαιο των καπιταλιστών. Δεν είναι φυσικά άνευ σημασίας να υπογραμμιστεί ότι οι δύο τελευταίοι διασωζώμενοι πυλώνες του απερχόμενου δυτικού κοινωνικού κράτους, τα αποκούμπια των μικρομεσαίων και των αδύναμων,  απέμειναν η Υγεία και η Παιδεία. Η άκρατη στροφή του νεομητσοτακισμού στην ιδιωτικοποίηση της Παιδείας, δεν είναι η εξυπηρέτηση της πολιτικής πελατείας  του πρωθυπουργού και των συν αυτώ, αλλά μέρος μιας συνολικής πολιτικής αντίληψης για τα πράγματα, που διαπερνά χωρίς καν μέριμνα απόκρυψης των τελικών στόχων τους, τα ακροδεξιά και συνάμα νεοφιλελεύθερα πολιτικά σχήματα, που δεσπόζουν στη δύση, καταστρέφοντας τα τελευταία υπολείμματα της «τέλειας δημοκρατίας», που κυριάρχησε μετά από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ως το τέλος του 20ου αιώνα.

Περιττό να τονιστεί ότι αυτή η ολοσχερής στήριξη στις δημόσιες δαπάνες για να επιδοτηθούν κεφαλαιακά οι ιδιωτικές επενδύσεις, συνιστά τερατική εκδοχή του συστημικού καιταλισμού. Είναι μια πολιτικό-οικονομική διαστροφή με συνέπειες που δεν θα αργήσουν να διαφανούν με δραματικές διαστάσεις στη ρέουσα πολιτική καθημερινότητα στη δύση, είτε με πολιτικές αποσταθεροποιήσεις ευρείας κλίμακας ανά χώρα, είτε με δραματική απομυθοποίηση του αφηγήματος περί αέναης ανάπτυξης, είτε με πιο ευρεία αποσταθεροποίηση του διεθνούς πολιτικο-οικονομικού συστήματος, όπως προαναγγέλουν οι εντεινόμενες θερμές διενέξεις στον κόσμο.                                           

 

 

 

 

Τελευταία σχόλια

11.09 | 11:45

Αυτονόητα πράγματα που τόσο απλά και κατανοητά παρουσιάζονται. Ελπίζω κάποια στιγμή η πλειονότητα των Ελλήνων να το κατανοήσει.

08.05 | 07:46

Εξαιρετικό.

23.01 | 09:13

Mου αρεσε η αναλυση σου Χριστο

30.11 | 15:57

Ενδιαφέρουσα προσέγγιση στηριγμένη σε πραγματικά γεγονότα

Κοινοποίηση σελίδας