Δεν υπάρχει καμιά συμφωνία

με τους δανειστές (23-5-2015)

Μερικές καλές πληροφορίες σε σημεία:

-Συμφωνία δεν υπάρχει για κανένα σχεδόν από τα σημεία που πριν τη Σύνοδο κορυφής της Ε.Ε. στη Λεττονική πρωτεύουσα, χώριζαν την Ελλάδα από τους ευρωπαίους δανειστές της. Η συνάντηση Τσίπρα με το δίδυμο Μέρκελ-Ολάντ, σε τίποτα δεν άλλαξε την εικόνα αδιεξόδου των προηγούμενων εβδομάδων, στις διαβουλεύσεις στο πλαίσιο του Brusseles group (bg).

-Η επιζητούμενη από την Αθήνα δήλωση «περί προόδου», από μεριάς της Γερμανίδας καγκελαρίου και του Γάλλου προέδρου, δεν επετεύχθη. Αντ’ αυτού διακινείται η γενικού περιεχομένου έκφραση της βούλησης των δύο πολιτικών ηγετών να συμβάλλουν με παρεμβάσεις τους στην άρση του αδιεξόδου. (Η άτυπη αυτή αναφορά των δύο ηγετών, παρ’ ότι δεν είναι ό,τι ζητούσε η Αθήνα, έχει τη σημασία της, ιδίως εν όψει της απόφασης της ΕΚΤ την προσεχή Τετάρτη, σχετικά με τη χρηματοδότηση των ελληνικών τραπεζών στο πλαίσιο του ELA).

-Σε καμιά περίπτωση αποτέλεσμα της «συνάντησης των 3» δεν υπήρξε η περίπου «αφαιρετική» (σκοπίμως ή όχι, κρίνεται κατά περίπτωση) αναφορά μεγάλης μερίδας των εγχώριων media, σύμφωνα με την οποία το μόνο που πήρε ο κ. Τσίπρας από τη συνάντηση αυτήν ήταν η προτροπή Μέρκελ-Ολάντ να τα βρει με τους «θεσμούς». Αντίθετα, υπήρξε καθαρή επαναβεβαίωση της διάθεσης να καταβληθούν σοβαρές και σύντονες προσπάθειες για αποφευχθεί το σενάριο χρεοκοπίας της Ελλάδας και εξόδου της από τη ζώνη του ευρώ, σε πλήρη αντίθεση με τη χαλαρή αποδοχή τούτου του ενδεχομένου από μεριάς στελεχών του eurogroup και των επίμονων δηλώσεων Σόιμπλε περί μεγάλων  πιθανοτήτων περί τούτου. (Η εντεινόμενη απόκλιση μεταξύ των θέσεων της Γερμανίδας καγκελαρίου και του συμπατριώτη της υπουργού Οικονομικών σχετικά με την Ελλάδα, κρίνεται σε ό,τι αφορά την ερμηνεία του γεγονότος: Τινές -κυρίως στην Ελλάδα- υποστηρίζουν ότι πρόκειται περί του γνωστού επικοινωνιακού παιγνίου, του επονομαζομένου «ο καλός μπάτσος και ο κακός μπάτσος». Άλλοι το αποδίδουν σε προϊούσα εξέλιξη εγκατάλειψης της πολιτικής που ακολουθήθηκε για τον χειρισμό της κρίσης στην ευρωζώνη, ένεκα της σοβαρής αστοχίας της, όπως πλέον δεν το αμφισβητεί κανένας –μόνον στην Ελλάδα παραμένουν ελάχιστοι οπαδοί του Σαμαρά και -δυστυχώς- και του Ευ. Βενιζέλου που επιμένουν ότι η πολιτική αυτή υπήρξε επιτυχής. Επαυξάνω υπέρ της δεύτερης άποψης και υπερηφανεύομαι ότι το έχω επισημάνει εδώ και μήνες –και για να είναι όλα σαφή, όχι ως προϊόν πληροφοριών μου αλλά αναλύσεών μου).     

-Η περίπτωση επιβεβαίωσης του σεναρίου απομάκρυνσης του ΔΝΤ από τους «θεσμούς» και συνέχισης της προσπάθειας διάσωσης της ελληνικής οικονομίας άνευ του Ταμείου, εγκαταλείπεται, κατόπιν ρητής απαίτησης της Γερμανίδας καγκελαρίου (και για λόγους που δεν είναι της παρούσης να αναλυθούν περαιτέρω).

-Και οι 3 ηγέτες συμφώνησαν ότι αυτό το μοντέλο συναντήσεών τους είναι προτιμότερο από την προηγούμενη πρακτική συνάντησης παρουσία και εκπροσώπων των  «θεσμών», διότι και δυσκίνητη αποδείχτηκε αυτό το μοντέλο και  η διακριτικότητα σχετικά με τα λεχθέντα σε συναντήσεις αυτής της σημασίας δεν εξασφαλίστηκε την προηγούμενη φορά, χωρίς ευθύνη του «τρίο» Μέρκελ-Τσίπρας-Ολάντ (όπως λεγόταν χαρακτηριστικά).

-Παρ’ ότι η λεττονική προεδρία είχε καταβάλλει μεγάλη προσπάθεια να καταστεί κεντρικό το θέμα της συνόδου κορυφής (οι σχέσεις της Ε.Ε. με τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης), το θέμα της Ελλάδας κυριάρχησε στα «πηγαδάκια» της συνόδου. Τα πολιτικά συμπεράσματα σαφή!

-Ωστόσο, η ανυπαρξία προόδου στο bg παρατείνει τον προβληματισμό, σ’ όλα τα μέρη. Η αισιοδοξία που εκφράζεται από μεριάς της ελληνικής κυβέρνησης σχετικά με την επιτυχή έκβαση των διαπραγματεύσεων, κρίνεται ως «αναγκαία στάση», από δημοσιογραφικούς κύκλους σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και όχι ως «πραγματική». Κι έτσι, υποδηλώνεται, η δυσκολία των πραγμάτων, όπως διαμορφώνεται μέχρι στιγμής, σε ό,τι αφορά τις προβλέψεις για κατάληξη στην πολυπόθητη συμφωνία, ή όχι!

-Σε κάθε περίπτωση, δεν πρέπει να μη γίνει αναφορά στην ευρύτερη αίσθηση που πρωτοεμφανίζεται σε τόσο υψηλό επίπεδο ως «κλίμα» στην Ε.Ε. (μέχρι τώρα ακουγόταν ατύπως σε δηλώσεις ευρωπαίων αξιωματούχων), σύμφωνα με την οποία  έχει ξεκινήσει και η ανταλλαγή απόψεων μεταξύ της Ελλάδας και των δανειστών της σχετικά με το μέγα θέμα ρύθμισης του ελληνικού χρέους, παράλληλα με τη συζήτηση στο πλαίσιο του bg.

-Απόρροια τούτου του γεγονότος, είναι η «φωτογράφηση» του ΔΝΤ -κυρίως από την Αθήνα- ως παράγοντα η παρουσία του οποίου τοις πράγμασι εμποδίζει ταχύτερη πρόοδο στις διαπραγματεύσεις. Διότι, όπως σχολίαζαν οι ίδιες πηγές, παραμένει το «αίνιγμα» του τί στόχος για το πλεόνασμα θα ετίθετο στο πλαίσιο μιας συμφωνίας απελευθέρωσης των εκκρεμμουσών δόσεων προς την Ελλάδα, στο βαθμό που κάθε παρέμβαση προς ρύθμιση του ελληνικού χρέους, θα άλλαζε αυτομάτως και τους τεθέντες στόχους του συμφωνηθησομένου προγράμματος.                             

Βασικές οδηγίες

για την παρακολούθηση της διαπραγμάτευσης

1. Η χθεσινή απόφαση του eurogroup, ανατρέπει πλήρως και τυπικά την απόφαση του ίδιου οργάνου της 20ης Φεβρουαρίου. Ενώ στην απόφαση της 20ης Φεβρουαρίου προβλεπόταν ότι η σύμβαση που θα έληγε στις 28 Φεβρουαρίου θα αντικαθίστατο από μια συμφωνία με χρονικό ορίζοντα κατάληξης σ’ αυτήν (τη νέα συμφωνία) τις 30 Ιουνίου 2015, με τη χθεσινή απόφαση επιστρέφουν τα πράγματα στην αξιολόγηση του λήξαντος μνημονίου. Μάλιστα, επιπροσθέτως, στη χθεσινή απόφαση περίπου αναφέρεται ότι αν δεν υπάρξει συνεννόηση προς τήρηση των όρων του λήξαντος μνημονίου, δεν μπορεί να προχωρήσει καμιά συζήτηση σχετικά με νέα συμφωνία ως τις 30 Ιουνίου. (Ενδεχομένως έτσι εξηγείται και η πρόσφατη «διαρροή» από μέρους της ελληνικής κυβέρνησης ότι η Αθήνα δεν επιδιώκει πλέον ενδιάμεση συμφωνία, ώστε να εκταμιευτεί τμήμα έστω των δόσεων που εκκρεμούν, αλλά προσανατολίζεται στον στόχο οριστικής τελικής συμφωνίας για τα επόμενα έτη, στο χρονοδιάγραμμα της 30ης Ιουνίου 2015. Όμως, οι ευρωπαίοι δανειστές μας δεν δέχονται πλέον να συζητήσουν για νέα ασυμφωνία, αν δεν ολοκληρωθεί η αξιολόγηση της λήξασας, χωρίς μάλιστα να δεσμεύονται ότι ακόμη κι αν δεχόταν η ελληνική κυβέρνηση αξιολόγηση της λήξασας σύμβασης -δηλαδή, να δεχόταν η Αθήνα απλούστατα ότι το μνημόνιο δεν έληξε στις 28/2-  θα καταβάλλουν τις δόσεις που εκκρεμούν).

 2. Η συζήτηση συγκριτικής κοστολόγησης του μέιλ Χαρδούβελη με τα συζητούμενα μέτρα, είναι αυτόχρημα ανόητη! Το μέιλ Χαρδούβελη ήταν τα ελάχιστα δυνατά μέτρα για να αποδεχτούν οι ευρωπαίοι δανειστές ότι θα έληγε «επιτυχώς» το μνημόνιο στις 28/2,  και θα αποδίδονταν -αν αποδίδονταν- τα 7,2 δισ. ευρώ από δόσεις που εκκρεμούν. Στη συνέχεια αναμφίβολα θα ακολουθούσε άλλος γύρος διαβουλεύσεων για επόμενη συμφωνία (ECCL, δηλαδή πιστοληπτική γραμμή, ή οποιαδήποτε άλλη), που θα συνοδευόταν βεβαιότατα από νέο μνημόνιο, ο,τιδήποτε κι αν ισχυρίζεται ο Ευάγγελος Βενιζέλος περί του αντιθέτου. Άρα δεν μπορούν να συγκρίνονται διαφορετικά πράγματα. Όμως, κι έτσι τα μέτρα που ακούγονται έχουν μικρότερο κόστος από το μέιλ Χαρδούβελη! Αρκεί να αναλογιστεί κανένας ότι οι νεοδημοκράτες και οι πασοκτζήδες εκπρόσωποι κάνουν τις συγκρίσεις, χωρίς να συμπεριλαμβάνουν στα νούμερα της απελθούσας κυβέρνησης την αύξηση στο ΦΠΑ (το αναφέρω ως ενδεικτικό σημείο, γιατί ξεχνάνε και πολλά άλλα), που στο μέιλ Χαρδούβελη προβλεπόταν ως ενδεχόμενο και όχι ως βεβαιότητα για το β΄ εξάμηνο του 2015. Και οι σώφρονες, όπως και οι στοιχειωδώς γνωρίζοντες, έχουν αίσθηση εάν θα αυξανόταν ο ΦΠΑ ή όχι  με κυβέρνηση Σαμαρά.

3. Μπορεί η ελληνική κυβέρνηση να κάνει περισσότερες υπαναχωρήσεις απ’ όσες έχει ήδη κάνει έναντι των ευρωπαίων δανειστών μας; Γνώμη προσωπική μου είναι πως όχι! Ήδη, ό,τι έχει αποδεχτεί κινείται στα απώτατα όρια του πολιτικώς ανεκτού έναντι των πολιτικών κοινών της. Και για να είμαστε κοντά στην πραγματικότητα, είτε η κυβέρνηση ΣΥ.ΡΙΖ.Α. θα κάνει κι άλλες υποχωρήσεις, οπότε και δεν βλέπω πολιτικώς για ποιόν λόγο θα πρέπει να συνεχίσει να αρνείται  τη συνεργασία με το «Ποτάμι», είτε όχι, οπότε και το σκηνικό της ρήξης θα έλθει πλησιέστερα. Είμαι απολύτως βέβαιος ότι η κυβέρνηση δεν επιθυμεί τη ρήξη αλλά τον συμβιβασμό και τη συνεννόηση. Αλλά δεν είναι καθόλου βέβαιον ότι και τα δύο μέρη έχουν τους ίδιους σκοπούς και στόχους. Άλλωστε, από την ιστορία αναδύεται η μονότονη επανάληψη των περιστατικών όπου οι ισχυροί δεν παραχωρούν τίποτα στους αδυνάμους, επειδή απλούστατα …δεν υπάρχει κανένας λόγος να το κάνουν! Και δεν θα το κάνουν και τώρα! 

Τα σημεία-κλειδιά των διαπραγματεύσεων

Aπό τη χθεσινή κοινή ανακοίνωση Τσίπρα-Γιουνγκέρ, είναι σαφές πως κρατούνται 3 σημεία:

1. …να ολοκληρωθεί επιτυχώς η αξιολόγηση,

2. …μεταρρυθμίσεις για εκσυγχρονισμό του συνταξιοδοτικού συστήματος, ούτως ώστε να καταστεί δίκαιο, δημοσιονομικά βιώσιμο και αποτελεσματικό στην κατεύθυνση αποφυγής της φτώχειας της τρίτης ηλικίας,

3. …οι μισθολογικές εξελίξεις και οι θεσμοί της αγοράς εργασίας να διαδραματίσουν ένα υποστηρικτικό ρόλο στη δημιουργία θέσεων εργασίας, στην ανταγωνιστικότητα και την κοινωνική συνοχή. … υπήρξε σύγκλιση απόψεων γύρω από τον ρόλο ενός μοντέρνου και αποτελεσματικού συστήματος συλλογικών διαπραγματεύσεων, το οποίο θα πρέπει να αναπτυχθεί μέσω ευρείας διαβούλευσης και να πληροί τα υψηλότερα ευρωπαϊκά πρότυπα.

Αν υποθέσουμε πως το πνεύμα της κοινής δήλωσης των 2 ανδρών θα φτάσει μέχρι και το eurogroup (προσωπικά δεν είμαι και πολύ αισιόδοξος, με δεδομένη την εμπειρία από παλιότερες συνεδριάσεις, κατά τις οποίες τα γραπτά της Κομισιόν που έφθαναν εκεί απλούστατα πετάγονταν στον κάλαθο των αχρήστων), τι σημαίνουν αυτά;

 Μερικές απαντήσεις εν συντομία:

Α. Η αναφορά σε "αξιολόγηση" συνιστά σοβαρότατη υποχώρηση της Ελλάδας, που τελικά αναγκάζεται να συνομολογήσει πως το πνεύμα «δημιουργικής ασάφειας» της απόφασης του eurogroup της 20ης Φεβρουαρίου, αίρεται υπέρ της άποψης ότι συνεχίζεται το πρόγραμμα που τυπικώς έληξε στις 28/2/2015. Η υποχώρηση της Αθήνας έχει συνέπειες πολιτικές (η συνέχιση υπό οιανδήποτε σχέση του λήξαντος μνημονίου αυτονόητα συνιστά ήττα για τον ΣΥ.ΡΙΖ.Α.), οικονομικές (οι δόσεις που κουβεντιάζονταν υπό την ερμηνεία ότι παρετάθη η δανειακή σύμβαση και όχι το μνημόνιο, συνδέονται πλέον με τμήματα «πολιτικής μέτρων» που συμπεριλαμβάνονται στο μέιλ Χαρδούβελη και όχι με τη νέα συμφωνία) και νομικές (τα δικαστήρια του λήξαντος μνημονίου που ήταν αρμόδια για την επίλυση οιασδήποτε τυχόν διαφοράς -τα βρετανικά, εν προκειμένω- επανέρχονται στο προσκήνιο). Ἡ άκαμπτη στάση Σόιμπλε επ’ αυτού «πέρασε» απολύτως, με τη δήλωση Τσίπρα. Τέλος, η αναφορά στον όρο αξιολόγηση προοιωνίζεται νέα συμφωνία, ως συνέχειας της λήξασας και όχι κατόπιν «μηδενισμού του κοντέρ».

Β.  Η αναφορά σε «συνταξιοδοτικό» και όχι σε «ασφαλιστικό», είναι αρνητική, σε συνάρτηση ιδίως με τη «δημοσιονομική βιωσιμότητά» του, όπως σχετικά αναφέρεται στην κοινή δήλωση. Η αναφορά « …κατεύθυνση αποφυγής της φτώχειας της τρίτης ηλικίας», μάλλον «χρυσώνει το χάπι» των επεμβάσεων, που -επαναλαμβάνω- θα έχουν πρωτίστως στόχο δημοσιονομικώς προσδιορισμένο. Ωστόσο, η διατύπωση προαναγγέλλει αναλογιστικές μελέτες, που η ολοκλήρωσή τους θα μπορούσε να δώσει στην κυβέρνηση χρόνο να αποφύγει τα «κοψίματα» τώρα.

Γ. Στα μισθολογικά, υπάρχουν οι πολύ αρνητικές αναφορές σε συμβολή του μισθολογικού στη «δημιουργία θέσεων εργασίας» και στην ενίσχυση της «ανταγωνιστικότητας», που μεταφέρουν το μέχρι χθες πρόταγμα της κυβέρνησης για ανάπτυξη μέσω της αύξησης των χρηματοδοτικών ροών σε επενδυτικές δραστηριότητες, ξανά στη φιλοσοφία «περιορισμού του μισθολογικού κόστους», που όμως στην Ελλάδα της ύφεσης έχει εφαρμοστεί κατά κόρον. Πολύ δύσκολα ο κ. Σκουρλέτης θα δυνηθεί, κατόπιν αυτού, να θεσμοθετήσει την αύξηση του κατώτατου μισθού. Τα άλλο κομμάτι, είναι θετικό (συλλογικές συμβάσεις και διάλογος εργαζομένων-εργοδοτών αντί των ατομικών συμβάσεων εργασίας).           

Δ. (Αν συμφωνηθούν αυτά, -επαναλαμβάνω την επιφύλαξή μου-…) πρόκειται για έντιμο συμβιβασμό; «Υποχρεωτικό» συμβιβασμό (με δεδομένη την ασφυξία ρευστότητας που δεν απέτρεψε η κυβέρνηση), θα τον έλεγα! «Έντιμος» (υπό την έννοια της εκατέρωθεν υποχώρησης των δύο μερών που διαπραγματεύονται), πολύ δύσκολα ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα!

Ε. Δηλαδή, έχουμε ό,τι είχαμε και πριν και βρισκόμαστε σε ανάλογη κατάσταση μ’ εκείνην που θα είμαστε με τα μέτρα του μέιλ Χαρδούβελη; Ασφαλέστατα όχι (αν και αυτό θα επιδιώξουν να σας πείσουν πως συμβαίνει τα κόμματα της αντιπολίτευσης και ο λεγόμενος «συστημικός» Τύπος). Το πλαίσιο πολιτικής που διαφαίνεται είναι πολύ καλύτερο για τους πολίτες από το μέιλ Χαρδούβελη. Στη συνέχεια και με την ολοκλήρωση της εικόνας θα εξάγουμε πληρέστερα συμπεράσματα.

ΣΤ. Δηλαδή, κακά ή χειρότερα τα μέτρα, τελείωσε η αγωνία; Οπωσδήποτε όχι! Η ελληνική οικονομία απλώς δεν υφίσταται πλέον. Αυτό παρέδωσε η κυβέρνηση Σαμαρά. Η ασφυξία σε ρευστότητα την αποτελείωσε. Παραμένει ως μεγαλύτερο πρόβλημα το θέμα του χρέους! Ανάπτυξη χωρίς ρύθμισή του (υπό την παραδοχή ότι θα πρέπει να μένουν διαθέσιμα κεφάλαια για επενδύσεις, και όχι όλα να διοχετεύονται σε αποπληρωμές οφειλών της χώρας), δεν είναι νοητή.          

Ζ. Τουλάχιστον πάμε για συμφωνία; Ούτε αυτό είναι βέβαιο, όπως ήδη εξήγησα! Μπορεί στο eurogroup να κυριαρχήσει ξανά η αδιαλλαξία Σόιμπλε. Ας δεχτούμε, όμως, πως επειδή ακόμη μεγαλύτερη επιδείνωση των όρων που προαναφέρθηκαν στην κοινή δήλωση Τσίπρα-Γιουνγκέρ, θα καταστήσει τον υποχρεωτικό συμβιβασμό (όπως τον χαρακτήρισα) κάτι σαν τη διακυβέρνηση Σαμαρά. Και από ‘κει και πέρα το πολιτικό σκηνικό θα αλλάξει τόσο πολύ που εδώ θα είμαστε να τα λέμε και πάλι…    

Ανοιχτή επιστολή

προς τον υπουργό κ. Παναγιώτη Λαφαζάνη

Kύριε Υπουργέ,

 Διάβασα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον μιαν αναφορά σας, πως «…Αν δεν μπορούμε να το πετύχουμε, το καλύτερο που θα έχουμε να κάνουμε είναι να αφήσουμε την κυβερνητική σκυτάλη…».

 Επιτρέψτε μου Κύριε Υπουργέ, μερικές σκέψεις εξ αφορμής τούτων των λόγων σας!

 1. Όχι, Κύριε Υπουργέ! Κάνετε λάθος! Δεν είναι έτσι! Οι εκλογές και η εναλλαγή των κομμάτων στην εξουσία στο πλαίσιο της δημοκρατίας, δεν εδράζεται στο δόγμα «εκλέγομαι, και αν δεν τα καταφέρω, δεν έγινε και τίποτα, φεύγω»!  Εξελέγητε για να μείνετε και να κάνετε ό,τι έχετε υποσχεθεί. Η εντολή που λάβατε έχει διάρκεια 4 ετών, και  όχι «όσο κρατήσει».  Διαθέτετε κάθε εξουσία που πηγάζει από το πολίτευμά μας και την ευθύνη διακυβέρνησης της χώρας, να πράξετε όπως οφείλετε! Δεν είστε στους υπουργικούς θώκους παρά μόνο για να είναι οι πράξεις σας συνεπείς έναντι των πολιτικών λόγων σας. Επί πλέον, φέρετε την πολιτική ιδιότητα του υπουργού, για να αγωνίζεστε να πραγματοποιηθεί ό,τι οφείλετε να πράξετε και κάθε άλλο παρά για να αναζητείτε εναλλακτικές επειδή δεν θα μπορέσετε να το κάνετε.

 2. Βεβαίως, Κύριε Υπουργέ, αντιλαμβάνομαι ότι μέσα στην Πολιτική συγκαταλέγεται και το ενδεχόμενο να διαφωνήσετε κάποια στιγμή με κάποια σημεία της κυβερνητικής πολιτικής. Κι αν τα σημεία αυτά είναι σημαντικά, είναι λογικό ακόμη και να παραιτηθείτε, δηλώνοντας τις διαφορές σας. Όμως, εσείς δεν λέτε αυτό! Εσείς αναφέρεστε στην περίπτωση αθέτησης βασικών στοιχείων της πολιτικής που ενέκριναν οι πολίτες. Και τα λόγια σας είναι σαν να υποδεικνύετε τί δέον γενέσθαι …εάν δεν τα καταφέρετε. Επαναλαμβάνω: Δεν είσαστε υπουργός γι’ αυτά! Να το πώς ακόμη πιο καθαρά;  Δεν ενδιαφέρουν οι προτάσεις σας επί του σεναρίου αποτυχίας σας, αλλά η συμβολή σας στο διάλογο με ζητούμενο την επιτυχία σας.

 3. «Η εξουσία δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά μέσο για να ασκήσετε την πολιτική μας», λέτε! Όταν, όμως, την κατέχετε, Κύριε Υπουργέ, οφείλετε να την αξιοποιήσετε για να προαγάγετε την πολιτική που επέλεξαν οι εκλογείς και όχι να επιζητείτε την προσωπική σας συνέπεια. Είμαι σίγουρος πως θα αντιλαμβάνεστε κι εσείς, ότι η προσωπική συνέπειά σας έχει ελάχιστη έως ανύπαρκτη σημασία για τις τύχες της χώρας. Είσαστε μέλος μιας συλλογικής προσπάθειας που αναλάβατε από κοινού με άλλους συντρόφους σας, έχοντας πλήρη επίγνωση των συνθηκών. Δεν προηγείται η  γνώμη σας των συλλογικών κυβερνητικών αποφάσεων.

 4. Τέλος, θα ήθελα Κύριε Υπουργέ, να εκφράσω την εντονότατη διαμαρτυρία μου, για τη μεταχείριση που επιφυλάσσετε στη διαχείριση της πολιτικής ελπίδας που εναπόθεσαν εις χείρας σας εκατομμύρια πολίτες. Οι απόψεις σας αυτές, που διάβασα σε εφημερίδα ευρείας κυκλοφορίας, συνιστούν καθαρή προαναγγελία υπαναχώρησης, τουλάχιστον από μέρους σας, από δεσμεύσεις που έχετε αναλάβει να τιμήσετε, τουλάχιστον, όσον αφορά στην εμπιστοσύνη προς το πρόσωπό σας! Κι αν δεν το μπορείτε, χρωστάτε, επιτρέψτε μου Κύριε Υπουργέ, στους πολίτες μια μεγάλη συγγνώμη!

 Με εκτίμηση…      

 (ΥΓ.: Δεν εψήφισα το κόμμα σας, Κύριε Υπουργέ! Διαφωνώ ιδεολογικοπολιτικά σε πληθώρα θέσεων του ΣΥ.ΡΙΖ.Α.. Κατά τα άλλα, εκτιμώ την προσωπική συνέπειά σας σ’ όσα διά μακρόν πρεσβεύετε. Άλλο, όμως, αυτά, και άλλο η νοοτροπία της «περιορισμένης πολιτικής ευθύνης», που υιοθετείτε. Σε κρίσιμες ώρες για την πατρίδα και τους πολίτες, δεν έχει σημασία τί λέει έκαστος εξ ημών των πολιτών, αλλά τί πράττει.  Πολλώ μάλλον ισχύει τούτο για σας).

Η Ευρώπη

και το δράμα των μεταναστών

Για να μην κοροϊδευόμαστε και να τρέφουμε φρούδες ελπίδες ότι κάτι άλλαξε!

 - Η κινητοποίηση της Ε.Ε. σχετικά με το μείζον και παγκόσμιας σημασίας ζήτημα της συρροής προσφύγων πολέμου και οικονομικών μεταναστών προς την Ευρώπη (με πρωτίστως πληττόμενες την Ελλάδα και την Ιταλία), είναι απολύτως και προφανέστατα ανεπαρκής!  Τόσο, που να μοιάζει με εμπαιγμό απέναντι στις χώρες-μέλη της Ε.Ε. που πιέζονται και με ανεπίτρεπτη προσβολή για τις χιλιάδες ζωές που χάνονται!

- Η ελληνική συζήτηση περί υποκίνησης του μεταναστευτικού κύματος προς την Ελλάδα από δηλώσεις κυβερνητικών στελεχών, είναι μια ηχηρή ανοησία! Αλλιώς, οι ίδιες δηλώσεις θα έπρεπε να εξηγούν και την αυξημένη πίεση που δέχεται η Ιταλία και η Μάλτα. (Και η υπογράμμιση αυτή σε καμιά περίπτωση δεν αποσκοπεί να διασκεδάσει τις δεδομένες κακές εντυπώσεις από λανθασμένους και άστοχους χειρισμούς της κυβέρνησης ΣΥ.ΡΙΖ.Α. πάνω στο πρόβλημα).  

- Η ένταση του προσφυγικού ρεύματος των τελευταίων εβδομάδων οφείλεται στην αποσταθεροποίηση της Υεμένης και το άνοιγμα περισσότερων διόδων στον Κόλπο του Άντεν για πέρασμα ασιατών προσφύγων προς την Αφρική και εν συνεχεία μέσω Λιβύης προς την Ευρώπη.  Την διοχέτευση των μεταναστευτικών ρευμάτων σ’ αυτήν την οδό ευνοεί και η αποσταθεροποίηση από το Ισλαμικό Κράτος στις χώρες-τροφοδότες του ρεύματος. Με εξαίρεση τη Συρία, απ’ όπου οι πρόσφυγες (σχεδόν κατ’ αποκλειστικότητα Σύροι) βρίσκουν διόδους διαφυγής προς την Τουρκία (που με τη σειρά της ωθεί ένα μέρος του κύματος προς την Ελλάδα διά των ακτών του Αιγαίου), σχεδόν στο σύνολο των περιοχών προέλευσης των προσφύγων, βρίσκεται σε αποσταθεροποίηση ένεκα των άτσαλων επεμβάσεων της Ε.Ε..  

- Η Ε.Ε., δηλαδή, δεν συνδέεται με το πρόβλημα ως υποδοχέας των προσφύγων και βασικός αρωγός των προσπαθειών της διεθνούς κοινότητας να αντιμετωπίσει την ανθρωπιστική κρίση, αλλά και ως βασικός αιτιολογικός παράγων εκδήλωσης της κρίσης.  Γι’ αυτό και υποχρέωση της Ε.Ε. δεν είναι να λάβει μέτρα προσωρινής εκτόνωσης της πίεσης προς τις χώρες-μέλη που κυρίως υποδέχονται το κύμα, αλλά ΝΑ ΑΛΛΑΞΕΙ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ, στο πλαίσιο της ΚΕΠΑΑ, που καταρρέει.     

- Καλοδεχούμενη η έκτακτη σύνοδος κορυφής της Ε.Ε. …αλλά επειδή στην ατζέντα της δεν συμπεριλαμβάνονται παρά μόνον μέτρα εκτόνωσης της πίεσης και δεν θα γίνει καμιά συζήτηση για την εξωτερική πολιτική της Ε.Ε., ας είμαστε άκρως επιφυλακτικοί!    

- Τέλος, εκτός από την κακή κατάσταση της οικονομίας στην ευρωζώνη, εκτός από το σοβαρό πολιτικό πρόβλημα στροφής προς την ακροδεξιά στις χώρες-μέλη, εκτός από τα εντεινόμενα προβλήματα στις διαδικασίες δημοκρατικής συγκρότησης των ευρωπαϊκών οργάνων και λήψης των συλλογικών αποφάσεων της Ένωσης, τώρα αποκαλύπτεται πλήρως και το αδιέξοδο στην (όποια μέχρι σήμερα) εξωτερική πολιτική της ενωμένης Ευρώπης.

Πόσα άραγε ακόμη πεδία πολιτικής της Ε.Ε., στο εσωτερικό αλλά και στο διεθνές πεδίο, πρέπει να καταρρεύσουν για να κατανοήσει η ηγεσία της ηπείρου μας ότι κινείται σε δρόμο στρατηγικής ήττας και να λάβει τις αναγκαίες πρωτοβουλίες για την ουσιαστική και πειστική αναβίωση του ενοποιητικού οράματος;     

Τα επίμαχα σημεία της διαπραγμάτευσης

Ελλάδας-ευρωπαίων δανειστών μας

Τί είναι καλό να έχουμε στον νου μας, για να λειαίνεται η καταστρεπτική επίδραση της ενημερωτικής προπαγάνδας όταν μετράμε τα πράγματα:

 

1. Είναι «στο πίσω μέρος του μυαλού» της ελληνικής κυβέρνησης η πολιτική στρατηγική αποχώρησης από την ευρωζώνη, ή όχι;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Κατά τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης (και πολύ λιγότερα διεθνή) τούτο είναι εξαιρετικά πιθανό και σε πολλές τέτοιες αναλύσεις, μάλιστα, τέτοια εξέλιξη είναι αποτέλεσμα της πρόθεσης να κερδηθεί μια «καθυστερημένη κομμουνιστική ρεβάνς». Φυσικά πρόκειται περί τερατώδους ανοησίας! Αρκεί να αναλογιστεί κανένας ότι εάν αυτή ήταν η επιθυμητή στρατηγική για την ελληνική κυβέρνηση η αποχώρηση θα είχε ήδη εκδηλωθεί και δεν θα  χρειαζόταν να σέρνεται η χώρα στην προσπάθεια (επί δεκάμηνο τώρα) να αποπληρώνει υποχρεώσεις της στο εσωτερικό και το εξωτερικό, χωρίς ούτε ένα ευρώ από εξωτερικό δανεισμό.

 

2. Τελικά είναι ανοιχτό το θέμα ισχύος του λήξαντος μνημονίου, ή όχι;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Η εμμονική προσπάθεια του κ. Αντώνη Σαμαρά (και δυστυχέστατα και του κ. Ευάγγελου Βενιζέλου) να αποδείξουν ότι είχαν δίκιο με την πολιτική του μέιλ Χαρδούβελη και απλώς «αδικήθηκαν» από την κάλπη της 25ης Ιανουαρίου, έχει συμβάλλει στην εν μέρει εμπέδωση της πλάνης ότι τα μέτρα του μέιλ Χαρδούβελη συνιστούν ανειλημμένη υποχρέωση της Ελλάδας έναντι των ευρωπαίων δανειστών μας, στο πλαίσιο της συμφωνίας δίμηνης παράτασης του μνημονίου, από την απελθούσα κυβέρνηση. Ουδέν ψευδέστερον τούτου! Η απόφαση, άλλωστε, του eurogroup της 20ης Φεβρουαρίου καμιάν αναφορά δεν κάνει σε κανένα συγκεκριμένο μέτρο αλλά μόνο σε άξονες πολιτικής, προσδιορίζοντας, επί πλέον, και τον χρονικό ορίζοντα της 30ης Ιουνίου 2015 ως συμφωνημένο πλαίσιο εντός του οποίου θα πρέπει να υπάρξει νέα συμφωνία.  Η στάση ευρωπαίων υπουργών Οικονομικών (υπό τα νεύματα Σόιμπλε) περί δήθεν ανειλημμένων υποχρεώσεων στο πλαίσιο αξιολόγησης του λήξαντος μνημονίου, δεν συνιστά συμφωνημένο πλαίσιο, αλλά διακαή πόθο μερίδας δανειστριών χωρών της ευρωζώνης και της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑ.ΣΟ.Κ.. Μ’ αυτό ψεύδος, τεκμηριώνει η αντιπολίτευση τη ρητορική ότι «ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. σπρώχνει τη χώρα στα βράχια» …επειδή δεν σπεύδει να συμφωνήσει με το πνεύμα των μέτρων του μέιλ Χαρδούβελη. Αξιολογείται εάν αυτό ωφελεί τη χώρα ή συνιστά προσωπική στρατηγική απελθουσών ηγεσιών στην Ελλάδα.

 

3.    Ναι, αλλά τότε γιατί το ΔΝΤ επιμένει για την ολοκλήρωση αξιολόγησης στο πλαίσιο του μνημονίου;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Το ΔΝΤ βρίσκεται στην Ελλάδα το πλαίσιο άλλης συμφωνίας, από εκείνην που έχει η χώρα μας με τους ευρωπαίους δανειστές της. Το μνημόνιο με το ΔΝΤ λήγει το 2016. Το μνημόνιο με τους ευρωπαίους δανειστές μας έληγε στις 31 Δεκεμβρίου 2014, παρετάθη επί δίμηνο από την απελθούσα κυβέρνηση και ήδη έχει λήξει. Αυτό που ζητεί το ΔΝΤ (κατά το καταστατικό του), για να συνεχιστεί η χρηματοδότηση προς την Ελλάδα έως το 2016, είναι είτε να υπάρξει αξιολόγηση των μέτρων που είχαν συμφωνηθεί, είτε εγγύηση -προφανώς από τους ευρωπαίους πιστωτές της Ελλάδας- για τις αποπληρωμές οφειλών της χώρας μας, μέχρι το 2016. (Άρα, ζητεί και επείγεται το ΔΝΤ για νέα συμφωνία). 

 

4. Δηλαδή, η επιτυχής αξιολόγηση δεν είναι προϋπόθεση για την εκταμίευση δόσεων που εκκρεμούν;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Η αξιολόγηση «πλανάται ασαφώς» στη συμφωνία της 20 Φεβρουαρίου, επειδή το ΔΝΤ ζητεί τη τήρησή της, διότι δεν έχει υποκατασταθεί από άλλη συμφωνία. (Μάλιστα, υπήρξε και δυσαρέσκεια του ΔΝΤ προς τους ευρωπαίους πιστωτές της Ελλάδας για την ασάφεια της 20ης Φεβρουαρίου. Αλλά αυτή ήταν η συμφωνία!). Αντιθέτως, το πλαίσιο της συμφωνίας της 20ης Φεβρουαρίου ομιλεί για συμφωνία εξειδίκευσης του γενικού πλαισίου που εγκρίθηκε τότε (μέχρι τα τέλη Απριλίου και συγκεκριμένα μέχρι τις 23 Απριλίου), για να εκταμιευτεί μέρος των οφειλομένων δόσεων προς την Ελλάδα. Προϋπόθεση για την εκταμίευση του συνόλου των εκκρεμουσών δόσεων είναι η επίτευξη νέας συμφωνίας μέχρι τις 30 Ιουνίου. Άρα, και εντός του χρονοδιαγράμματος βρίσκονται οι διαβουλεύσεις και η ελληνική πλευρά έχει παραδώσει εξειδίκευση των γενικών αξόνων που συμφωνήθηκαν στις 20 Φεβρουαρίου. (Ποιοί είναι αυτοί οι άξονες της 20ης Φεβρουαρίου μπορούν να δουν οι ενδιαφερόμενοι στο link http://www.consilium.europa.eu/…/150220-eurogroup-statemen…/).

 

5. Μα τότε, γιατί τόσες απειλές και τέτοια κλιμάκωση της συζήτησης περί Grexit και Graccident;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Διότι, αυτήν τη στιγμή οι εραστές της πολιτικής του μέιλ Χαρδούβελη στην Ελλάδα και οι ευρωπαίοι ομοτράπεζοί τους, παίζουν τα (τελευταία) ρέστα τους, για να πιεστεί η ελληνική κυβέρνηση να αλλάξει την τακτική της (δηλαδή να υπάρξει νέα συμφωνία μέχρι τις 30 Ιουνίου) και να αποδεχτεί το πλαίσιο οικονομικής πολιτικής Χαρδούβελη, που είχε προκρίνει η απελθούσα κυβέρνηση. Για τους ίδιους εγχώριους και ευρωπαϊκούς πολιτικούς και οικονομικούς κύκλους, ακόμη καλύτερα εάν η κυβέρνηση ΣΥ.ΡΙΖ.Α. δεχόταν τη Νέα Δημοκρατία, ή το ΠΑ.ΣΟ.Κ. ή το  Ποτάμι (ή και τους τρεις) σε μια άλλη κυβερνητική “δεδηλωμένη”, ώστε να υπηρετηθούν συγκεκριμένες πολιτικές, επιχειρηματικές και εκδοτικές σκοπιμότητες και συμφέροντα. Οι δυνάμεις αυτές, αν και όχι πλειοψηφούσες εντός της ευρωζώνης, είναι πολύ ισχυρές και έχουν τη δυνατότητα να επιβάλλουν το «κλίμα» των πολιτικών εξελίξεων, διά των φιλικών τους μηχανισμών πληροφόρησης της κοινής γνώμης. Παράλληλα, έχουν την ισχύ να πιέζουν έως ασφυξίας ρευστότητας την ελληνική οικονομία, για να επιτύχουν επωφελείς για τις ίδιες υποχωρήσεις από μεριάς της ελληνικής κυβέρνησης. Η αφήγηση ελληνικής κοπής περί του ότι ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. αργά ή γρήγορα θα κάνει την «κωλοτούμπα» και θα αποδεχτεί μεγάλο μέρος των μέτρων του μέιλ Χαρδούβελη (κι ακόμη καλύτερα αν Νέα Δημοκρατία, ΠΑ.ΣΟ.Κ. και Ποτάμι, αποκτήσουν παράλληλα κυβερνητικό ρόλο), είναι η τελευταία ελπίδα Σαμαρά, να διασώσει τον κόλαφο της διακυβέρνησής του και να παραμείνει στην ηγεσία της αξιωματικής αντιπολίτευσης.      

 

6. Τότε τί είναι τα 4 σημεία, για τα οποία ο κ. Τσίπρας με δήλωσή του στο Reuters, κατέστησε σαφές ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να δεχτεί να συζητήσει;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ:  Τα 4 σημεία (ασφαλιστικό, ιδιωτικοποιήσεις, ΦΠΑ και εργασιακές σχέσεις), δεν υπάρχουν συγκεκριμένα  στο γενικό συμφωνημένο πλαίσιο, αλλά επηρεάζουν εμμέσως το δημοσιονομικό ζήτημα (πρωτογενές πλεόνασμα κ.λπ.). Με εξαίρεση τις εργασιακές σχέσεις, που συνιστούν εμμονή των ευρωπαίων πιστωτών μας. Τα θέτει, όμως, από μέρους του το ΔΝΤ, αφού πλευρές τους υπάρχουν στο μνημόνιο που ισχύει με την Ελλάδα έως το 2016. Οι ενδείξεις, κατόπιν αυτών, επιβεβαιώνουν ότι και τα 4 αυτά σημεία, συγκαταλέγονται στο πλέγμα πιέσεων που ασκούνται στην ελληνική κυβέρνηση, για να αποδεχτεί όσο το δυνατόν περισσότερο «μέρος οικονομικής πολιτικής», που υπάρχει στο μέιλ Χαρδούβελη.

 

7. Δηλαδή όλα καλά;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Κάθε άλλο! Η ασφυξία ρευστότητας τείνει να αποσταθεροποιήσει τη στρατηγική της κυβέρνησης για νέα συμφωνία μέχρι τις 30 Ιουνίου. Τούτο, δεν μπορεί να αποδίδεται στους «κακούς εταίρους» (που φυσικά έχουν τα δικά τους συμφέροντα να προωθήσουν). Ούτε για την αντιμετώπιση τούτου του σοβαρού προβλήματος μπορεί να θεωρείται επαρκής χειρισμός, η (γενικώς ορθή) προσπάθεια της κυβέρνησης να ανατοποθετήσει το γεωπολιτικό ρόλο της χώρας μας. Τέτοια «σημεία» πολιτικής έχουν πολύ ευρύτερες χρονικές αναγωγές σχεδιασμού και υλοποίησης, σε σύγκριση με την αμεσότητα και τον επείγοντα χαρακτήρα που φέρει το υπαρκτό διασωστικό πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας.

Εν κατακλείδι! Η πίεση που υπέστησαν οι ευρωπαίοι (στο πρόσωπο του κ. Βόλφγκανγκ Σόιμπλε) στη σύνοδο του ΔΝΤ τούτο το διήμερο στις Η.Π.Α. (18-19 Απριλίου 2015), υπήρξε αφόρητη. Την πίεση άσκησαν οι Η.Π.Α. και το ΔΝΤ, ζητώντας να παραμεριστούν οι προσωπικές εμμονές των περιοριστικών πολιτικών, διότι τυχόν αποσταθεροποίηση της Ελλάδας θα προκαλούσε σοβαρές αναταράξεις στον διεθνή καπιταλισμό που αδυνατεί να εισέλθει σε τροχιά ουσιαστικής ανάκαμψης. Ήταν τόσο έντονες οι πιέσεις αυτές, ώστε ο ίδιος ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών υποχρεώθηκε σε δυο τουλάχιστον αναδιπλώσεις, ώστε να διασκεδαστεί η διάχυτη δυσαρέσκεια που προκαλεί η οικονομική πολιτική που επιβάλλει το Βερολίνο στην ευρωζώνη:  α. Στην πρώτη αναδίπλωση ο κ. Σόιμπλε εξαναγκάστηκε σε ανοιχτή παραδοχή της αδυναμίας της ευρωζώνης να συμβάλλει ουσιαστικά στην αναπτυξιακή ανάκαμψη της Δύσης, μιλώντας μάλιστα για τον επείγοντα χαρακτήρα ανασχεδίασης της αρχιτεκτονικής του ενιαίου νομίσματος. β. Στη δεύτερη υποχρεώθηκε σε λίγες μόνον ώρες να αλλάξει θέση σχετικά με τις ασήμαντες συνέπειες ενός ενδεχόμενου Grexit και να παραδεχτεί καθαρά ότι τέτοιο ενδεχόμενο θα ήταν σοβαρό πρόβλημα για την παγκόσμια οικονομία.     

Την απάντηση στο γιατί όλ’ αυτά δεν τα διαβάσατε παρά “στα ψιλά” και μόνον της ελληνικής ειδησεογραφίας, ενώ πνιγήκατε σε κουτσομπολιά σχετικά με τον κ. Βαρουφάκη, αναζητήστε την στην ενημερωτική «φιλοσοφία» και τις άλλες τυχόν σκοπιμότητες που υπηρετούν τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης και οι ιδιοκτησίες τους…    

Τελευταία σχόλια

11.09 | 11:45

Αυτονόητα πράγματα που τόσο απλά και κατανοητά παρουσιάζονται. Ελπίζω κάποια στιγμή η πλειονότητα των Ελλήνων να το κατανοήσει.

08.05 | 07:46

Εξαιρετικό.

23.01 | 09:13

Mου αρεσε η αναλυση σου Χριστο

30.11 | 15:57

Ενδιαφέρουσα προσέγγιση στηριγμένη σε πραγματικά γεγονότα

Κοινοποίηση σελίδας